Τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα που προσφέρει η βαλκανική αγορά για τις ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες παρουσιάστηκαν στη διάρκεια ημερίδας με θέμα «Οι Βαλκανικές χώρες, προοπτικές εισόδου κατασκευαστικών εταιρειών και απασχόλησης Ελλήνων τεχνικών στην αγορά τους» που πραγματοποιήθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Όπως αναφέρθηκε, η Σερβία και η Αλβανία έχουν νοοτροπία πιο κοντά στα Ελληνικά δεδομένα. Οι Ρουμάνοι και οι Βούλγαροι αντιμετωπίζουν γενικά όλους τους ξένους με τον ίδιο τρόπο, κάτι που πολλές φορές είναι προτιμότερο, ενώ οι περιοχές Βοσνίας, Μαυροβουνίου, Κροατίας και Σλοβενίας δείχνουν να έχουν μεγαλύτερη επαφή με χώρες της Δυτικής Ευρώπης, ίσως επειδή τους πλησίασαν νωρίτερα και έχουν δημιουργήσει ήδη μια παράδοση.

Ιδιαίτερη περίπτωση είναι τα Σκόπια που ενώ είναι πολύ κοντά μας ως νοοτροπία, τα γνωστά πολιτικά προβλήματα δημιουργούν δυσπραγία στις διμερείς σχέσεις.

Τα κύρια συμπεράσματα της εκδήλωσης συνοψίζονται στα παρακάτω:

- Η επέκταση των Ελληνικών επιχειρήσεων, και ιδιαιτέρα των τραπεζών στα Βαλκάνια παρέχει την ευκαιρία στις επιχειρήσεις, και κατ’ επέκταση στην Ελληνική οικονομία, να επιτύχουν γρηγορότερους ρυθμούς ανάπτυξης, έτσι ώστε να επιτευχθεί η πραγματική σύγκλιση της Ελληνικής οικονομίας με αυτές των δυτικών χωρών πιο σύντομα.

Τα Βαλκάνια είναι η «ευκαιρία» της ελληνικής οικονομίας. Η Ελλάδα είναι από τους μεγαλύτερους επενδυτές στα Βαλκάνια, ενώ οι επίσημοι αριθμοί υποεκτιμούν το μέγεθος των Ελληνικών επενδύσεων στα Βαλκάνια.

- Οι Έλληνες επιχειρηματίες έχουν βρει πρόσφορο έδαφος πραγματοποίησης μεγάλων επενδύσεων στα Βαλκάνια σε σχέση με το οικονομικό μέγεθος της Ελλάδας. Οι ελληνικές επενδύσεις είναι σημαντικές όχι μόνο σε όγκο επενδυμένων κεφαλαίων αλλά και σε αριθμό. Παρόλα αυτά, εθνική στρατηγική για τη διείσδυση της ελληνικής επιχειρηματικότητας στα Βαλκάνια δεν υπάρχει. Οι περισσότερες από τις μέχρι τώρα οικονομικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες ήταν αποτέλεσμα ιδιωτικής πρωτοβουλίας και όχι εθνικής πολιτικής.

- Οι ξένοι επενδυτές από τη Δυτική Ευρώπη δεν είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένοι με τις αιφνιδιαστικές αλλαγές και τα κενά στο νομικό πλαίσιο κάθε χώρας υποδοχής επενδύσεων, όπως είναι οι Έλληνες επιχειρηματίες. Έτσι, οι Έλληνες έχουν ένα σημαντικό προβάδισμα. Επιπλέον, οι κουλτούρες αυτών των λαών είναι παρόμοιες με των Ελλήνων. Οι πολίτες των Βαλκανίων μπορούν και πιο εύκολα να συνεννοηθούν μεταξύ τους και με τον τρόπο αυτό γεννιέται πιο εύκολα εμπιστοσύνη στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

- Η Ελλάδα θα πρέπει να αποκτήσει εθνική στρατηγική, να εκμεταλλευτεί το ναυτιλιακό πλεονέκτημα που έχει, καθώς και να εκμεταλλευτεί τις επενδυτικές ευκαιρίες, ιδιαίτερα στις χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία που τώρα λαμβάνουν το 1ο κοινοτικό πακέτο στήριξης.

- Το 2008, η χώρα μας εκτιμάται ότι κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των ξένων επενδυτών στην Αλβανία, την ΠΓΔΜ και τη Σερβία, την τρίτη θέση στη Ρουμανία και την τέταρτη στη Βουλγαρία. Η αξία των ελληνικών επενδύσεων που έχουν υλοποιηθεί στις χώρες των Βαλκανίων, εκτιμάται ότι ανέρχεται σε 11,888 δισ. ευρώ.

- Η βαλκανική αγορά των 130 και πλέον εκατομμυρίων κατοίκων προσφέρει αμέτρητες ευκαιρίες ανάπτυξης και προμήθειας προϊόντων και υπηρεσιών. Οι περισσότερες χώρες έχουν υπογράψει μεταξύ τους συμφωνίες που προάγουν το ελεύθερο εμπόριο και επιπλέον έχουν συνάψει διμερείς σχέσεις συνεργασίας με κράτη εκτός της Βαλκανικής. Το γεγονός αυτό προσφέρει δυνατότητες πρόσβασης σε ακόμα μεγαλύτερες αγορές.

- Παρά το γεγονός ότι, σε κάποιες περιπτώσεις χωρών, το πολιτικό περιβάλλον δεν έχει ακόμα σταθεροποιηθεί, οι επιχειρηματικές επενδύσεις, οι συγχωνεύσεις και οι εξαγορές εταιρειών συνεχίζονται με γοργό ρυθμό.

- Οι μεγάλες και ώριμες εταιρείες προτιμούν τις χώρες των ανατολικών Βαλκανίων, ίσως και γενικά των χωρών που είναι μέλη της Ε.Ε., λόγω της σταθερότητας της πολιτικής κατάστασης και ευνοϊκών φορολογικών όρων. Ακόμη, υπάρχει φθηνό εργατικό δυναμικό και χαμηλό κόστος ζωής (εκτός της Ρουμανίας). Στη Ρουμανία, υπάρχει μεγάλη προσφορά σε γη.

Ευνοϊκή φαίνεται η αγορά γης στη Σλοβενία, και η εγκατάσταση βιομηχανίας, με σκοπό να γίνει εκμετάλλευση των υπόλοιπων κονδυλίων, τα οποία θα πρέπει να απορροφηθούν έως το 2013. 

 - Μια ελληνική κατασκευαστική εταιρεία μπορεί να δραστηριοποιηθεί στις Βαλκανικές χώρες, εφόσον το επιλέξει στρατηγικά καθώς ευνοεί η απόσταση αλλά και η νοοτροπία. Μην ξεχνάμε ότι τα τελευταία χρόνια εργάζονται σε ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες πολλοί αλλοδαποί από τις συγκεκριμένες χώρες σε διάφορες βαθμίδες. Επίσης υπάρχουν αρκετοί συνάδελφοι μηχανικοί που έχουν σπουδάσει σε αυτές τις χώρες και γνωρίζουν την γλώσσα αλλά και τις ιδιαιτερότητες.

- Οι εγγυήσεις που απαιτούνται αναφέρονται σε κάθε διακήρυξη και είναι οι τυπικές που υπάρχουν και στα έργα στην Ελλάδα. Οι τοπικές εταιρείες ενδιαφέρονται συνήθως για κοινοπραξίες με ελληνικές καθώς οι τελευταίες μπορούν να συνεισφέρουν αφενός μεν σε αναφορές που απαιτούνται από την διακήρυξη, αφετέρου δε σε οικονομική ευρωστία που είναι απαραίτητη για μεγάλα έργα υποδομής.

- Οι υποψήφιες επιχειρήσεις ή υποψήφιοι επενδυτές που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στις βαλκανικές χώρες είναι απαραίτητο να λάβουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της χώρας και να προετοιμαστούν κατάλληλα. Στις μέρες μας μεγαλύτερη δραστηριοποίηση υπάρχει στη Ρουμανία καθώς «τρέχουν» κοινοτικά κονδύλια. Αυτή την περίοδο τα μεγάλα έργα υποδομής, καθώς η οικονομική ύφεση έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην οικοδομική δραστηριότητα, και γενικότερα στα ιδιωτικά έργα.

- Όλες οι βαλκανικές χώρες παρουσιάζουν μεγάλη ανάπτυξη στον κατασκευαστικό τομέα, σε γενικές γραμμές. Το σημαντικό είναι να αξιολογούνται σωστά οι «ευκαιρίες» που πολλές φορές κρύβουν παγίδες. Πολλές ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες ενεργοποιήθηκαν στο χώρο της Βαλκανικής αλλά όχι πάντα με καλά αποτελέσματα.

- Τα Βαλκάνια δεν απογοητεύουν τους Έλληνες που τους στήριξαν, αλλά και με τη σειρά τους οι Έλληνες δεν πρέπει να απογοητεύσουν τα Βαλκάνια που τους εμπιστεύτηκαν.

Τα στοιχεία αυτά προέκυψαν από τις εργασίες μεταπτυχιακών φοιτητών του προγράμματος «Διοίκηση και Διαχείριση Έργων» του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ στο πλαίσιο του μαθήματος «Διοίκηση και Διαχείριση Έργων Διεθνές Περιβάλλον», υπό την επίβλεψη του καθηγητή κ. Αριστοτέλη Νανιόπουλου.

ΠΗΓΗ: ΠΥΛΗspace